Kenan Evren

Kenan Evren portresi

Kenan Evren (1917–2015), asker ve Türkiye'nin yedinci cumhurbaşkanıdır. 12 Eylül 1980 askerî müdahalesinin lideri olarak devlet başkanlığını üstlenmiş, 1982 Anayasası'nın kabulüyle cumhurbaşkanı olmuştur.

Askerlik yaşamı

Kara Kuvvetleri Komutanlığı ve Genelkurmay Başkanlığı yaptı. 12 Eylül 1980'de yönetime el koyan Millî Güvenlik Konseyinin başkanlığını üstlendi.

Cumhurbaşkanlığı dönemi

1980–1983 arasındaki askerî yönetim ile sonrasındaki sivil yönetime geçiş yıllarında devlet başkanı ve cumhurbaşkanı olarak görev yaptı. Görev süresi 9 Kasım 1989'da sona erdi.

Askerî kariyer

Evren, Harp Okulu ve kurmay eğitiminin ardından çeşitli komuta görevleri yürüttü. 1978’de Genelkurmay Başkanlığına getirildi.

12 Eylül 1980 darbesi

Evren’in başkanlığındaki askerî yönetim, 12 Eylül 1980’de yönetime el koydu. Parlamento feshedildi; siyasi faaliyetler kısıtlandı ve partiler kapatıldı. Gözaltılar, işkence ve idamlar dönemin ağır insan hakları ihlalleri arasında yer aldı.

1982 Anayasası ve görev ayrımı

1980–1982 arasında Millî Güvenlik Konseyi başkanı ve devlet başkanıydı. 1982 Anayasası’nın halkoylamasında kabulüyle cumhurbaşkanlığına geçti. Bu nedenle 1980’de başlayan devlet başkanlığı ile 1982’de başlayan cumhurbaşkanlığını ayırmak gerekir.

Seçimler ve sivil hükümet

1983’te askerî yönetimin belirlediği sınırlamalar altında genel seçim yapıldı. Seçimi Turgut Özal’ın Anavatan Partisi kazandı. Evren cumhurbaşkanlığını 1989’a kadar sürdürdü; görevini Özal’a devretti.

Kaynakça ve ileri okuma

  1. T.C. Dışişleri Bakanlığı — Cumhurbaşkanlarımız
  2. Kenan Evren — biyografi ve kaynakça