Celal Bayar

Celal Bayar portresi

Celal Bayar (1883–1986), siyasetçi ve devlet adamıdır. Türkiye'nin üçüncü cumhurbaşkanı olarak 22 Mayıs 1950'den 27 Mayıs 1960'a kadar görev yaptı.

Siyasi yaşamı

Millî Mücadele'ye katıldı; Cumhuriyet döneminde iktisat vekilliği ve başbakanlık yaptı. 1946'da Demokrat Partinin kurucuları arasında yer aldı.

Cumhurbaşkanlığı dönemi

Demokrat Partinin iktidarda olduğu 1950'li yıllar boyunca cumhurbaşkanlığı yaptı. Görevi 27 Mayıs 1960 askerî müdahalesiyle sona erdi.

Bankacılık ve ekonomi

Bayar, siyasi yaşamından önce bankacılık alanında çalıştı. 1924’te Türkiye İş Bankasının kuruluşunda görev aldı ve ilk genel müdürü oldu. Cumhuriyetin ilk döneminde ekonomi yönetiminde çeşitli sorumluluklar üstlendi.

Başbakanlıktan Demokrat Partiye

1937–1939 arasında başbakanlık yaptı. 1946’da Adnan Menderes, Fuat Köprülü ve Refik Koraltan ile Demokrat Partinin kurucuları arasında yer aldı.

1950’li yılların siyaseti

Demokrat Partinin 1950 seçim zaferinin ardından cumhurbaşkanı seçildi. Başbakanlık görevini Adnan Menderes yürüttü. Dönemde tarımda makineleşme ve karayolu yatırımları arttı; muhalefet ve basın üzerindeki baskılar siyasi gerilimi yükseltti.

27 Mayıs ve sonraki yaşamı

27 Mayıs 1960 askerî darbesi görevini sona erdirdi. Yassıada’da yargılandı; verilen ölüm cezası yaşından dolayı müebbet hapse çevrildi. Daha sonra serbest bırakıldı ve anılarını yayımladı.

Kaynakça ve ileri okuma

  1. T.C. Dışişleri Bakanlığı — Cumhurbaşkanlarımız
  2. Celal Bayar — biyografi ve kaynakça